Makale Bilgileri / Article Information

Yıl / Year: 2025 | Cilt / Volume: 9 | Sayı / Issue: 2 | Sayfa / Page(s): 122-143
Sayı Yayın Zamanı / Issue Published: 30 / 12 / 2025 | Özgün Araştırma Makalesi
DOI:

Öz/Özet

Emeklilikte yaş düzenlemeleri sosyal güvenlik sistemlerinin başlangıcından beri uygulanmış ve zaman içinde değişmiştir. Emeklilik için gerekli temel koşullardan biri belirli bir yaşa ulaşmaktır. Emeklilik yaşı, sigortalının aylık alma süresini etkileyerek sosyal sigorta sistemlerinin sürdürülebilirliğine katkı sağlar. Yaş kriterinin olmadığı durumlarda ise sistemin finansal dengesi bozulmaktadır. Bu nedenle her sosyal sigorta sisteminde yaş şartı önemli bir unsurdur. Ülkemizde 7438 sayılı Kanunla bazı sigortalılar için yaş şartı kaldırılmıştır. Bu düzenlemenin sosyal sigorta sistemine etkisi ve bu etkinin kayıt dışı istihdamın azaltılmasıyla giderilip giderilemeyeceği incelenmektedir. Sistem sürdürülebilirliğinde kullanılan önemli göstergelerden biri aktif sigortalı/pasif sigortalı oranıdır. Bu oran, finansal yapıya ilişkin değerlendirme yapmaya imkân vermektedir. Çalışmada, 7438 sayılı Kanun öncesi ve sonrası aktif/pasif oranları ortaya konulmuş; ayrıca Avrupa ülkelerinin oranlarıyla karşılaştırma yapılmıştır. Kayıt dışı istihdamın azaltılmasının aktif/pasif oranını doğrudan etkilemesi nedeniyle, oranı eski seviyesine yaklaştıracak kayıt dışılık düzeyi esas alınmıştır. Avrupa ülkeleri ortalamasıyla karşılaştırma yapılarak bu seviyede sağlanacak aktif/pasif oranı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak kayıt dışılığın azaltılmasının sosyal sigorta sistemini güçlendireceği ve 7438 sayılı Kanunun yol açtığı yükü hafifletebileceği çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Emeklilik, Yaşlılık Aylığı, Emeklilikte Yaşa Takılanlar, Kayıt Dışı İstihdam, Aktif / Pasif Oranı

Abstract

Age regulations for retirement were included in the earliest social security arrangements and have changed over time. Therefore, debates on retirement age are as old as social security history. Reaching a certain age is one of the core conditions for retirement and directly affects the duration of pension payments. The absence of such an age criterion damages the financial structure and sustainability of social insurance systems. In Türkiye, the age requirement for a group of insured individuals was abolished by Law No. 7438. This study examines the impact of this regulation and whether reducing informal employment can mitigate its corrosive effect. A key indicator of sustainability in social insurance systems is the active insured/passive insured ratio, which allows assessment of financial capacity. The study presents this ratio before and after Law No. 7438 and compares it with ratios in European systems. Since decreases in informal employment directly improve the active/passive ratio, the study evaluates whether reducing informality could restore the ratio to approximately 2, its level before the legal change. European averages are used to estimate how Türkiye’s ratio would compare if similar informality levels were reached. The study concludes that although there are multiple solutions for sustainability, reducing informal employment offers a significant and lasting contribution and may offset the financial burden caused by Law No. 7438.

Keywords: Pension, Old Age Pension, Individuals Obstructed by the Minimum Age Limit for Their Retirement, Informal Employment, Asset / Liability Ratio

80 kere |     85 kere