Makale Bilgileri / Article Information

Yıl / Year: 2018 | Cilt / Volume: 2 | Sayı / Issue: 2 | Sayfa / Page(s): 64-78
Sayı Yayın Zamanı / Issue Published: 27 / 12 / 2018 | İnceleme Makalesi
DOI:

Öz/Özet

Bu makalede, teknolojik ilerlemenin bir sonucu olarak ortaya çıkan makineleşme konusu üzerinde durulmuştur. Makineleşme süreci, özünde insanların işlerini kolaylaştırma amacını taşımaktadır. Bu iyimser yaklaşıma karşın makineleşme, her zaman için olumlu sonuçlar ortaya çıkarmamaktadır. Makineleşmenin sonraki aşamaları olarak beliren otomasyon ve robotik sistemler, öngörülebilen veya öngörülemeyen birtakım olumsuzlukları beraberinde getirme potansiyelini barındırmaktadır. Makineleşme süreciyle birlikte, insanların gündelik yaşantısına giren ve özellikle de çalışma yaşamına yansıyan olumsuzluklar gündeme gelebilmektedir. Makineleşme nedeniyle geleneksel zanaatların yok olması, teknolojinin kaynaklık ettiği işsizlik ve yabancılaşma gibi sorunlar üzerine çok sayıda araştırma ve inceleme yapılmıştır. Bu makalede, söz konusu “teknik” seviyedeki ve makineleşmenin belki de doğal bir uzantısı olarak ele alınabilecek görece güncel/yüzeysel konular değil, daha derin bir düşünsel düzlemde gündeme getirilen olumsuzluklar aktarılmıştır. Makalede, karikatürist Bülent Arabacıoğlu’nun kitaplaştırdığı çizgi dizilerinde işlediği konuların felsefi ve düşünsel arka planları ele alınmıştır. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği bu makalede, Arabacıoğlu’nun çizerlik yaşamı süresince kaleme aldığı bütün kitapları, içerik incelemesine tabi tutulmuştur. İncelemede, Arabacıoğlu’nun Robotlar çizgi dizisi, makalenin odak noktasına konulmuştur. İncelemeye dönük yürütülen çalışmalarda, Robotlar çizgi dizisinin, çalışma yaşamının olumsuzluklarını gözler önüne seren teknokratik bir distopya niteliği taşımakta olduğu belirlenmiştir. Robotlar çizgi dizisi, Türk mizah literatürü açısından özgün ve öncü anlatıma sahip bulunmaktadır. Bu çizgi dizinin düşünsel arka planındaki birincil kaynak eserlerin de inceleme kapsamına alınması, bu makaleye anlamlı katkılar sağlamıştır. Dolayısıyla, makineleşme sürecinin olası menfi etkileri üzerine erken uyarı sağlayan ve gelecek öngörüsü içeren bu tür anlatımlar, günümüze kadar olduğu gibi, bundan sonraki zamanlarda da devam etme potansiyeline sahip oldukları izlenimi uyandırmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Makineleşme, çalışma yaşamı, mizah, Bülent Arabacıoğlu

Abstract

This article focuses on mechanization emerged as a result of technological progress. Mechanization process, in essence, aims to facilitate people's work. Despite this optimistic approach, mechanization does not always produce positive results. Automation and robotic systems, which appear to be the next stages of mechanization, have the potential to bring about some foreseeable or unforeseeable disadvantages. Along with the mechanization process, negativities that reflect on people's daily life and especially working life can come into question. Numerous researches and investigations have been carried out on the problems such as the disappearance of traditional crafts due to mechanization, the unemployment and alienation caused by technology. In this article, the negativities introduced at the deeper intellectual plane have been conveyed, rather than the up-to-date/superficial issues at this “technical” level and that may be considered as a natural extension of the mechanization. In the article, the philosophical and intellectual backgrounds of the subjects that cartoonist Bülent Arabacıoğlu has worked on in his comic have been discussed. In this article, which adopted the qualitative research method, all the books Arabacıoğlu has written during his life as a cartoonist have been subjected to a content review. In the review, Arabacıoğlu's comic series called “Robotlar” has been placed at the focal point of the article. In the studies carried out for the review, it has been determined that the Robotlar has the characteristics of a technocratic dystopia which reveals the negative facts of working life. The series Robotlar has original and pioneering narratives in terms of Turkish humour literature. The inclusion of the primary source works in the intellectual background of this series has also made meaningful contributions to this article. Thus, such narratives, which provide early warning of possible future effects of the mechanization process and contain the foresight, give the impression that they have the potential to continue in the future as well as today.

Keywords: Mechanization, working life, humour, Bülent Arabacıoğlu

1146 kere |     1038 kere